![Masterclass-kunst-kijken-voor-studenten-geneeskunde](https://d2csxpduxe849s.cloudfront.net/media/9E3E0032-62BD-4694-A3CCB1BC17CA3CAF/6DC8DE40-CF56-4910-A542A8F57341A187/00DC9395-BF3C-4622-88D0E635D56E5D30/Studentensite%20hero%20desktop-Foto%20Thomas%20van%20Gulik%20en%20Pien%20de%20Ruiter.jpg)
Masterclass kunst kijken (en hoe dat kan leiden tot betere patiëntenzorg)
- Accountancy and Control (master)
- Accountancy and Control (premaster)
- Actuarial Science (bachelor)
- Actuarial Science and Mathematical Finance (master)
- American Studies (master)
- Ancient Studies (bachelor)
- Arabische taal en cultuur (bachelor)
- Arbeidsrecht (master)
- Archaeology (master)
- Archaeology (premaster)
- Archaeology (bachelor), EN
- Archaeology and Heritage (research master)
- Archeologie (bachelor), NL
- Archival and Information Studies (duale master)
- Art and Performance Research Studies (research master)
- Artificial Intelligence (master)
- Bèta-gamma (bachelor)
- Bioinformatics and Systems Biology (master, joint degree)
- Biological Sciences (master)
- Biologie (bachelor)
- Biomedical Sciences (master)
- Biomedische wetenschappen (bachelor)
- BMS: Cell Biology and Advanced Microscopy (master)
- BMS: Cognitive Neurobiology and Clinical Neurophysiology (master)
- BMS: Developmental and Therapeutic Biology (master)
- BMS: Experimental Internal Medicine (master)
- BMS: Infection and Immunity (master)
- BMS: Medical Biochemistry and Biotechnology (master)
- BMS: Molecular Neurosciences (master)
- BMS: Oncology (master)
- BMS: Physiology of Synapses and Networks (master)
- BMS: Psychopharmacology and Pathophysiology (master)
- Boekwetenschap (duale master)
- Boekwetenschap (schakelprogramma)
- Brain and Cognitive Sciences (research master)
- BS: Ecology and Evolution (master)
- BS: Freshwater and Marine Biology (master)
- BS: General Biology (master)
- BS: Green Life Sciences (master)
- Business Administration (bachelor)
- Business Administration (master)
- Business Administration (premaster)
- Business Analytics (bachelor)
- Business Economics (master)
- Business Economics (premaster)
- Chemistry (master, joint degree)
- Chemistry (premaster)
- Chemistry: Analytical Sciences (master, joint degree)
- Chemistry: Molecular Sciences (master, joint degree)
- Chemistry: Science for Energy and Sustainability (master, joint degree)
- Child Development and Education (research master)
- Classics and Ancient Civilizations (master)
- Cognition, Language and Communication (bachelor)
- Commerciële rechtspraktijk (master)
- Communicatiewetenschap (bachelor)
- Communication and Information (duale master)
- Communication Science (bachelor)
- Communication Science (master)
- Communication Science (premaster)
- Communication Science (research master)
- Comparative Cultural Analysis (master)
- Comparative Literature (master)
- Computational Science (master, joint degree)
- Computer Science (master, joint degree)
- Conflict Resolution and Governance (master)
- Conservation and Restoration of Cultural Heritage (master)
- Cultural Analysis (research master)
- Cultural Anthropology and Development Sociology (bachelor)
- Cultural Data & AI (master)
- Culturele antropologie en ontwikkelingssociologie (bachelor)
- Cultuurwetenschappen (bachelor)
- Curating Art and Cultures (duale master)
- Data Science (master)
- Data Science and Business Analytics (master)
- Data Science and Business Analytics (premaster)
- Documentaire en fictie (duale master)
- Duits, Educatie en communicatie (master)
- Duits, Educatie en communicatie (schakelprogramma)
- Duitslandstudies (bachelor)
- Duitslandstudies (master)
- Earth Sciences (master)
- East European Studies (master)
- Econometrics (master)
- Econometrics (premaster)
- Econometrics and Data Science (bachelor)
- Economics (master)
- Economics (premaster)
- Economics and Business Economics (bachelor)
- Engels, Educatie en communicatie (master)
- Engels, Educatie en communicatie (schakelprogramma)
- English Language and Culture (bachelor)
- English Literature and Culture (master)
- Entrepreneurship (master)
- ES: Environmental Management (master)
- ES: Future Planet Ecosystem Science (master)
- ES: Geo-Ecological Dynamics (master)
- European Competition Law and Regulation (master)
- European Policy (master)
- European Private Law (master)
- European Studies (bachelor)
- European Studies (premaster)
- European Union Law (master)
- Europese studies (bachelor)
- Exchange programme Economics and Business
- Exchange programme Humanities
- Exchange programme Law - Amsterdam Law School
- Exchange programme PPLE - Politics, Psychology, Law and Economics
- Exchange programme Science
- Film Studies (master)
- Filosofie (bachelor)
- Filosofie (master)
- Finance (master)
- Fiscaal Recht (bachelor)
- Fiscaal Recht (master)
- Fiscale Economie (bachelor)
- Fiscale Economie (master)
- Fiscale Economie (premaster)
- Forensic Science (master)
- Frans, Educatie en communicatie (master)
- Frans, Educatie en communicatie (schakelprogramma)
- Franse taal en cultuur (bachelor)
- Future Planet Studies (bachelor)
- Geneeskunde (bachelor)
- Geneeskunde (master)
- Geneeskunde (schakelprogramma)
- General Linguistics (master)
- Geschiedenis (bachelor)
- Geschiedenis (master)
- Geschiedenis (research master)
- Geschiedenis (schakelprogramma)
- Geschiedenis van de internationale betrekkingen (master)
- Geschiedenis, Educatie en communicatie (master)
- Gezondheidsrecht (master)
- Gezondheidszorgpsychologie (master)
- Global Arts, Culture and Politics (bachelor)
- Griekse en Latijnse taal en cultuur (bachelor)
- Hebreeuwse taal en cultuur (bachelor)
- Heritage and Memory Studies (duale master)
- Holocaust and Genocide Studies (master)
- Human Geography (master)
- Human Geography (premaster)
- Human Geography and Planning (bachelor)
- Identity and Integration (master)
- Informatica (bachelor)
- Informatiekunde (bachelor)
- Informatierecht (master)
- Information Studies (master)
- Information Systems (master)
- Internationaal en Europees belastingrecht (master)
- International and Transnational Criminal Law (master)
- International Criminal Law - Joint programme with Columbia Law School (master)
- International Development Studies (master)
- International Development Studies (premaster)
- International Development Studies (research master)
- International Dramaturgy (duale master)
- International Dramaturgy and Theatre Studies (premaster)
- International Tax Law (advanced master)
- International Trade and Investment Law (master)
- Italië Studies (bachelor)
- Jewish Studies (master)
- Journalism, Media and Globalisation (Erasmus Mundus Master's - joint degree)
- Journalistiek en media (duale master)
- Kunst, cultuur en politiek (master)
- Kunst, cultuur en politiek (schakelprogramma)
- Kunstgeschiedenis (bachelor)
- Kunstgeschiedenis (master)
- Kunstgeschiedenis (schakelprogramma)
- Kunstmatige intelligentie (bachelor)
- Language and Society (master)
- Language, Literature and Education (master)
- Language, Literature and Education (premaster)
- Latin American Studies (master)
- Latin American Studies (premaster)
- Law & Finance (master)
- Lerarenopleidingen
- Linguistics (bachelor)
- Linguistics (premaster)
- Linguistics and Communication (research master)
- Literary and Cultural Analysis (bachelor)
- Literary Studies (premaster)
- Literary Studies (research master)
- Literature, Culture and Society (master)
- Logic (master)
- Mathematics (master)
- Media and Culture (bachelor)
- Media and Information (bachelor)
- Media en cultuur (bachelor)
- Media Studies (premaster)
- Media Studies (research master)
- Medical Anthropology and Sociology (master)
- Medical Anthropology and Sociology (premaster)
- Medical informatics (master)
- Medical informatics (premaster)
- Medische informatiekunde (bachelor)
- Midden-Oostenstudies (master)
- Midden-Oostenstudies (schakelprogramma)
- Militaire geschiedenis (master)
- Museum Studies (duale master)
- Music Studies (master)
- Music Studies (premaster)
- Muziekwetenschap (bachelor)
- Natuurkunde en sterrenkunde (bachelor, joint degree)
- Nederlands als tweede taal en meertaligheid (duale master)
- Nederlands als tweede taal en meertaligheid (schakelprogramma)
- Nederlands, Educatie en communicatie (master)
- Nederlands, Educatie en communicatie (schakelprogramma)
- Nederlandse taal en cultuur (bachelor)
- Nederlandse taal en cultuur (master)
- New Media and Digital Culture (master)
- Nieuwgriekse taal en cultuur (bachelor)
- Onderwijswetenschappen (bachelor)
- Onderwijswetenschappen (master)
- Onderwijswetenschappen (schakelprogramma)
- (Forensische) Orthopedagogiek (schakelprogramma)
- Oudheidwetenschappen (bachelor)
- P&A: Advanced Matter and Energy Physics (master, joint degree)
- P&A: Astronomy and Astrophysics (master, joint degree)
- P&A: Biophysics and Biophotonics (master, joint degree)
- P&A: General Physics and Astronomy (master, joint degree)
- P&A: GRAPPA - Gravitation, Astro-, and Particle Physics (master, joint degree)
- P&A: Science for Energy and Sustainability (master, joint degree)
- P&A: Theoretical Physics (master, joint degree)
- Pedagogical Sciences (master)
- Pedagogische wetenschappen (bachelor)
- Pedagogische wetenschappen (master)
- Philosophy (master)
- Philosophy (research master)
- Physics and Astronomy (master, joint degree)
- Political Science (bachelor)
- Political Science (master)
- Political Science (premaster)
- Politicologie (bachelor)
- PPLE - Politics, Psychology, Law and Economics (bachelor)
- Preservation and Presentation of the Moving Image (duale master)
- Preventieve jeugdhulp en opvoeding (schakelprogramma)
- Privaatrechtelijke rechtspraktijk (master)
- Psychobiologie (bachelor)
- Psychologie (schakelprogramma)
- Psychologie (bachelor), NL
- Psychologie (master), NL
- Psychology (premaster)
- Psychology (bachelor), EN
- Psychology (master), EN
- Psychology (research master), EN
- Public International Law (master)
- Publieksgeschiedenis (master)
- Quantum Computer Science (master)
- Rechtsgeleerdheid (bachelor)
- Rechtsgeleerdheid met HBO-vooropleiding (schakelprogramma)
- Rechtsgeleerdheid met WO-vooropleiding (schakelprogramma)
- Redacteur/editor (duale master)
- Religiewetenschappen (bachelor)
- Religious Studies (research master)
- Russische en Slavische studies (bachelor)
- Scheikunde (bachelor, joint degree)
- Science, Technology & Innovation (bachelor)
- Security and Network Engineering (master)
- Sign Language Linguistics (bachelor)
- Sociologie (bachelor)
- Sociology (bachelor)
- Sociology (master)
- Sociology (premaster)
- Software Engineering (master)
- Spaanse en Latijns-Amerikaanse studies (bachelor)
- Spirituality and Religion (master)
- Spirituality and Religion (schakelprogramma)
- Staats- en bestuursrecht (master)
- Stads- en architectuurgeschiedenis (master)
- Stochastics and Financial Mathematics (master)
- Strafrecht (master)
- Taalwetenschappen (bachelor)
- Technology Governance (advanced master)
- Television and Cross-Media Culture (master)
- Theaterwetenschap (bachelor)
- Theatre Studies (master)
- Universitaire Pabo van Amsterdam (bachelor)
- Urban and Regional Planning (master)
- Urban and Regional Planning (premaster)
- Urban Studies (research master)
- Vertalen (master)
- Vertalen (schakelprogramma)
- Wiskunde (bachelor)
In het voorjaar van 2020 las Pien de Ruiter, student master Geneeskunde aan de UvA, een oproep om mee te werken aan een project om kunst als onderwijsvorm in te zetten voor geneeskundestudenten. Pien: “Ik heb kunst en kunstgeschiedenis altijd interessant gevonden, maar in een geneeskundecurriculum is daar weinig ruimte voor. Dus heb ik mij als vrijwilliger aangemeld.”
Leefwereld
De initiatiefnemers waren Thomas van Gulik, emeritus hoogleraar chirurgie, en Maud Reijntjes, arts-onderzoeker bij de afdeling Chirurgie van het Amsterdam UMC. “Als liefhebbers van kunst zijn wij stellig van mening dat in een opleiding tot arts het ook belangrijk is om dit soort vakken te geven. Kijken naar kunst is een manier om je in te leven in een andere leefwereld. In de Verenigde Staten is dit in een aantal geneeskundefaculteiten onderdeel van het curriculum.”
Pilot
Pien begon met een literatuuronderzoek naar de manier waarop kunst bekijken in de VS in het curriculum was opgenomen en onderzocht ook de situatie in Nederland. Op dit moment hebben meerdere Nederlandse geneeskundefaculteiten een vorm van kunst-gerelateerd onderwijs in hun curriculum opgenomen. Aan het Erasmus in Rotterdam volgen studenten zelfs een verplichte werkgroep van 2 uur in het Boijmans Van Beuningen Museum. Daarna hebben Pien, Maud en Thomas samen met medewerkers van het Amsterdam UMC en het Rijksmuseum een pilot opgezet voor een masterclass kunst kijken. In het Rijksmuseum sloot deze aan bij het programma Tabula Rasa (Latijn voor onbeschreven blad). Zowel UvA als VU geneeskundestudenten deden mee. Evenals artsen in opleiding tot chirurg.
Opdracht
Een van de opdrachten tijdens het Tabula Rasa programma was bijvoorbeeld het bekijken van kunst door andermans ogen. Een deelnemer staat met zijn rug naar het kunstobject en moet aan de hand van de omschrijving van een andere deelnemer het object natekenen. Komt de tekening overeen met de werkelijkheid? Een derde deelnemer is waarnemer en vertelt na afloop welke informatie goed over kwam en welke verloren ging. Een mooie oefening in observeren en informatieoverdracht.
Evaluatie
82% van de deelnemers aan de pilot vond dat het programma bijdraagt aan de professionele ontwikkeling van medici. Het programma draagt volgens 71% ook bij aan het leren uitstellen van een eigen oordeel en 68% denkt dat je bewust wordt gemaakt van eigen vooroordelen. Ruim de helft (52%) gelooft dat het programma kan bijdragen aan een betere communicatie tussen arts en patiënt. Bekijk alle resultaten.
Ongegeneerd
“Ik heb uiteraard ook meegedaan en wat mij opviel is dat zo’n groep er heel anders uitkomt. We zijn heel snel geneigd ergens een label op te plakken, maar door het met elkaar te bespreken kom je tot nieuwe inzichten. Je wordt geprikkeld tot nadenken”, zegt Pien. “En als je als team meedoet werkt het ook nog eens team versterkend”, vullen Maud en Thomas aan.
Vervolg
Dit jaar volgen er nog nieuwe masterclasses voor studenten Geneeskunde (hou hiervoor de kanalen van de faculteit in de gaten). Thomas: “Ons doel is een keuzevak ‘Beter zien door kijken naar kunst’ in het geneeskundecurriculum van de UvA en de VU aan te bieden.”