Middelengebruik en internaliserende problematiek komen relatief vaak voor onder jongeren in justitiële jeugdinrichtingen. Hoewel een samenhang tussen beide is aangetoond, zijn onderliggende mechanismen nog onvoldoende onderzocht. Gezien de aanwijzingen dat middelengebruik samenhangt met neurobiologische veranderingen in hersengebieden die betrokken zijn bij het werkgeheugen en dat werkgeheugen een rol heeft in het ontstaan en instandhouden van internaliserende problematiek, onderzocht de huidige studie of het werkgeheugen de relatie tussen alcohol- en cannabisgebruik en internaliserende problematiek medieert bij mannelijke jongeren in justitiële jeugdinrichtingen. Hiervoor werd een cross-sectionele secundaire analyse uitgevoerd onder 456 mannelijke jongeren uit zeven Nederlandse justitiële jeugdinrichtingen.

Alcoholgebruik werd gemeten met de Alcohol Use Disorder Identification Test (AUDIT), cannabisgebruik met een aangepaste versie van de Cannabis Use Disorders Identification Test Revised (CUDIT-R), werkgeheugen met de Self-Ordered Pointing Task (SOPT) en internaliserende problematiek met de Brief Problem Monitor – Youth (BPM-Y). Voor alcohol- en cannabisgebruik werden afzonderlijke mediatiemodellen getoetst. Er werden geen significante samenhangen gevonden tussen alcohol- of cannabisgebruik en werkgeheugen, noch tussen werkgeheugen en internaliserende problematiek. Daarnaast werden geen significante indirecte effecten gevonden. Wel bleek cannabisgebruik positief samen te hangen met internaliserende problematiek, terwijl voor alcoholgebruik geen significante directe samenhang werd gevonden. De resultaten bieden daarmee geen ondersteuning voor een mediërende rol van werkgeheugen, maar wijzen wel op een relatie tussen cannabisgebruik en internaliserende problematiek die in toekomstig longitudinaal onderzoek nader onderzocht zou moeten worden om een mogelijke richting vast te stellen.