Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

De leden van het UniversiteitsForum kwamen op donderdag 27 september voor de derde keer bijeen. Centraal stonden twee thema’s rond de politieke en morele kanten van de bekostiging van onderwijs en onderzoek, thema’s die aansloten bij de actieweek van #WOinActie (24-29 september). Er waren zo’n 25 deelnemers.

Onafhankelijke wetenschap

Het eerste thema – borging van de onafhankelijkheid van de wetenschap tegenover de belangen van de financiers ervan – werd ingeleid door journalist Frank van Kolfschooten. Hij ging in op verschillende aspecten, waaronder diversiteit van wetenschappelijk onderzoek, vrijheid van wetenschapsbeoefening en behoud van ruimte voor vrij onderzoek. Van Kolfschooten schetste de uitkomsten van een enquête onder wetenschappers, waaruit naar voren kwam dat 62% van hen de groeiende invloed externe financiering een slechte ontwikkeling vindt. Het zou leiden tot subtiele beïnvloeding van bijvoorbeeld agendering, onderzoeksvraagstelling, onderzoeksmethode, zelfcensuur en dergelijke. Van Kolfschooten stelde onder meer dat de gedragscode wetenschappelijke integriteit altijd moet gelden, het beleid tot gedwongen samenwerking is doorgeschoten, en wetenschappers betere ondersteuning moeten krijgen bij onderhandelingen met een externe financier.

Na de inleiding gingen de forumleden met elkaar in discussie over hoe de vraag hoe we ons als UvA willen verhouden tot het spanningsveld tussen wetenschappelijke onafhankelijkheid en externe onderzoeksfinanciering. Er was in de zaal geen consensus over het doorschieten van het beleid tot gedwongen samenwerking. Wel was men het met elkaar eens dat er een koepel- of standaardcontract moet zijn bij externe onderzoeksfinanciering en dat de code inderdaad leidend moet zijn. Ook werd geconcludeerd dat het tegelijkertijd niet gek is dat er onderhandeld wordt – iedereen heeft immers recht op zijn eigen belang, maar dat universiteiten en wetenschappers daarin wel geholpen moeten worden.

Financieringsmodel

Yolande Jansen, bijzonder hoogleraar Humanisme in relatie tot religie en seculariteit aan de VU en universitair docent Sociale en politieke filosofie aan de UvA, leidde het tweede thema in. De actieweek van #WOinActie herhaalde de roep om meer funding voor de universiteiten. De kern is volgens Jansen dat de sector nu opdraait voor het in stand houden van hetgeen is opgebouwd in betere tijden. Een herziening van het financieringsmodel is dan ook nodig, schetste Jansen. Een herzien model met:

  1. minder verantwoording, meer vertrouwen, minder (schijn)controles;
  2. minder bestuurlijke en administratieve verantwoordelijkheden;
  3. minder competitie om onderzoeksvoorstellen;
  4. minder noodzaak om allerlei lijsten en bestanden bij te houden; en
  5. meer geld in de 1ste geldstroom.

De forumleden verkenden vervolgens opties om de roep vanuit het wetenschappelijk onderwijs en  onderzoek kracht bij te zetten. Genoemd werden onder meer: beter worden in het verkrijgen van vrije gelden uit publieke middelen, meer structurele steun genereren uit het bedrijfsleven (niet alleen per project), en een financieringsmodel propageren dat de universiteiten niet uit elkaar speelt. Daarnaast werd geopperd dat we misschien richting een capaciteitsbudgettering moeten.

De volgende bijeenkomst van het UniversiteitsForum zal begin 2019 plaatsvinden.

Over het UniversiteitsForum

In het forum geven medewerkers en studenten die door loting zijn uitgenodigd, vorm aan de intellectuele discussie over de UvA en spreken zij over universitaire waarden en over de strategische koers en de verdere toekomst van de universiteit als geheel. De bedoeling is dat de resultaten van de bijeenkomsten door het College van Bestuur en de decanen worden opgepakt voor de ontwikkeling van strategieën en lange-termijnplannen, die daarna met de vaste adviescommissies en medezeggenschap worden besproken. Het Universiteitsforum vervangt de medezeggenschap dus niet.