Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.

Op woensdag 15 februari vond een UvA-brede bijeenkomst plaats over de voorbereiding op de arbeidsmarkt in het academische onderwijs. Dat leverde interessante inzichten op over het opnemen van loopbaanvoorbereiding in het curriculum, verwachtingsmanagement, timing en de toekomst van de arbeidsmarkt. Lees hierover meer in dit verslag.

Bijeenkomst Voorbereiding Arbeidsmarkt UB, 15 feb 2017
Foto: Dirk Gillissen

Veel studenten zijn ontevreden over de aansluiting van hun opleiding op de beroepspraktijk. Dat blijkt onder meer uit de Nationale Studenten Enquête (NSE) en onderzoek onder het Studentenpanel. Doel van de bijeenkomst was om kennis en ervaring over de voorbereiding op de arbeidsmarkt uit te wisselen tussen opleidingen. Het initiatief komt van het Platform Studenttevredenheid, waarin medewerkers van faculteiten en diensten zijn vertegenwoordigd.

Maatschappelijke bijdrage

Rector magnificus Karen Maex en onderwijsdirecteur Ingmar Visser openden de bijeenkomst in de Universiteitsblibliotheek aan de Singel. Karen Maex ging in op het belang van loopbaanvoorbereiding om UvA-afgestudeerden aan een baan te helpen en daarmee een bijdrage te kunnen laten leveren aan de maatschappij. Daarbij adviseerde zij een brede oriëntatie, een flexibele instelling en 21st century skills in een tijd dat (vaste) baanzekerheid geen vanzelfsprekendheid is. 

x
Foto: Dirk Gillissen

Verwachtingsmanagement en timing

Vervolgens gaf Wouter ter Haar van Strategie & Informatie een kijkje in de cijfers. In de NSE scoort de UvA - net als vrijwel alle universiteiten - laag op het onderwerp ‘voorbereiding beroepsloopbaan’. Mogelijke verklaringen hiervoor en handvatten ter verbetering zijn in 2015 in het Studentenpanel onderzocht. Daaruit bleek dat studenten behoefte hebben aan het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden tijdens hun opleiding, zoals presenteren. Ze zijn redelijk bekend met en waarderen activiteiten over loopbaanvoorbereiding, maar ze willen wel meer informatie over het aanbod. Opvallend is dat ongeveer de helft van de masterstudenten zich zorgen maakt over het vinden van een baan, terwijl rond de 90% binnen een jaar een baan vindt. Verwachtingsmanagement kan dus ook een rol spelen. Ook timing is van belang: studenten informeren over de arbeidsmarktperspectieven op het moment dat ze daarmee aan de slag moeten, bijvoorbeeld aan het einde van de bachelor bij de masterkeuze. Verder werd er vanuit de zaal geopperd om per faculteit een overzicht te maken van alle activiteiten die er op het gebied van loopbaanvoorbereiding plaatsvinden.

Loopbaanvoorbereiding in curriculum en in ‘branding’

Daarna volgden de parallelle workshops waarin good practices van veelal goed scorende opleidingen in de NSE aan bod kwamen. Deze gingen over studenten in contact brengen met het werkveld, het opnemen van loopbaanvoorbereiding in het curriculum en het werken met real-life opdrachten. Een paar voorbeelden van deze good practices:

Opleidingscoördinator Boris Slijper van de opleiding Sociologie aan de Vrije Universiteit lichtte het bachelorvak ‘Professionele en thematische oriëntatie Sociologie’ toe. Daarin moeten studenten een profiel opstellen en een pitch houden wat je kan als socioloog, de arbeidsmarkt verkennen door onder andere vacatures te zoeken en tot slot een gemotiveerde masterkeuze maken.

De bacheloropleiding Duitse Taal en Cultuur (Duitslandstudies) van de UvA had ook een mooi voorbeeld van hoe ze de voorbereiding op de arbeidsmarkt in het curriculum hebben verweven. Anna Seidl en Henning Radke vertelden over het vak ‘Vaardig Duits’. Daarin worden gastsprekers uit het werkveld - zoals vertalers en journalisten - uitgenodigd, waarover de studenten vervolgens een betoog in het Duits moeten schrijven. Op die manier wordt taalverwerving op een slimme manier met beroepsoriëntatie gecombineerd. Die inbedding in het curriculum helpt ook om docenten en studenten mee te krijgen en negatieve reacties (‘hoort niet bij academische opleiding’) te voorkomen, omdat de inhoud/leerstof centraal staat. Studenten worden zich bewust wat de mogelijkheden na hun opleiding zijn, dat dat meer is dan leraar worden.

Ook ‘branding’ kan helpen om beroepsoriëntatie over het voetlicht te brengen. Evelien Sophie Flink van de (UvA) opleiding Communicatiewetenschap vertelde over ‘Career matters’, een beeldmerk dat zij inzetten voor de verbinding en promotie van alle activiteiten op het gebied van de voorbereiding op de arbeidsmarkt.

Bijeenkomst Voorbereiding Arbeidsmarkt UB, 15 feb 2017
Foto: Dirk Gillissen

De toekomst van de arbeidsmarkt

Tijdens de Masterclass Future of Work ging bijzonder hoogleraar Content Marketing Ed Peelen in op de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt in een sterk veranderende wereld. Een greep uit de perspectieven die hij schetste:

  • De arbeidsmarkt automatiseert en daardoor daalt de vraag naar routinematig en administratief werk enorm.
  • De werkweek van 40 uur, werkdag van 9 tot 5 en vaste contracten verdwijnen. Mensen willen flexibele uren en vanuit huis werken.
  • Organisaties worden kleiner, platter en gaan steeds meer uitbesteden. Dit brengt ook reorganisaties en ontslagen met zich mee.
  • We worden ouder en blijven langer werken, de spanne van het werkzame leven wordt steeds langer.
  • Er zijn goede kansen voor hoogopgeleiden, hoopgevend voor onze studenten.

Hoe kunnen we onze studenten goed op deze ontwikkelingen voorbereiden? Bijvoorbeeld met real-life opdrachten die ook in de workshops terugkwamen. En met aandacht voor oplossingsgerichtheid en softe skills, zoals samenwerken en sociale intelligentie, die steeds belangrijker worden.

Het laatste onderdeel van het programma was de discussie. Daarin gingen de deelnemers aan verschillende tafels met elkaar in gesprek over wat carrièrevoorbereiding op kan leveren en wat er nodig is om hiermee aan de slag te gaan. Een greep uit de aanbevelingen: ‘integreer het werkveld in het onderwijs’, ‘biedt studenten vertrouwen in een goede afloop’, ‘stel een coördinator leerlijn carrièrevoorbereiding aan’, en ‘kies maatregelen die passen bij de opleiding en het bijbehorende werkveld’. 

Bijeenkomst Voorbereiding Arbeidsmarkt UB, 15 feb 2017, Ed Peelen
Foto: Dirk Gillissen

Hoe verder?

Tijdens de bijeenkomst zijn veel inzichten en handvatten gedeeld om studenten beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Opleidingen kunnen onder meer terecht bij het Student Careers Centre voor advies bij het verder vormgeven van hun carrièrevoorbereidingsactiviteiten op opleidings- of facultair niveau. Het Bureau Alumni Relaties kan opleidingen helpen met informatie over alumni. Het Bureau Alumnirelaties biedt eveneens toegang tot een databestand waarin meer dan 160.000 UvA-alumni geregistreerd staan.. 

x
Foto: Dirk Gillissen