Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Open standaarden, grote bedrijven en gevaarlijke afhankelijkheid. Ben jij benieuwd waarom de wereld van docent politieke communicatie en journalistiek Damian Trilling begin maart eventjes instortte? Lees dan snel verder!

CommPulse

Half maart stortte mijn wereld eventjes in: Google maakte bekend dat het bedrijf per 1 juli zou stoppen met Google Reader, de RSS-dienst waarmee je eenvoudig en automatisch werd gewezen op nieuwe artikelen, blogposts en updates van praktisch al je favoriete webpagina's. Op Twitter waren de woorden “Google Reader” meteen trending topic, er kwam een petitie met binnen no-time meer dan 140.000 virtuele handtekeningen en overal verschenen lijstjes met alternatieven. Hoewel het nieuws ook sommige kranten haalde, betwijfel ik of er echt zoveel Nederlanders wakker van zouden liggen.

 

Toch duidt de actie van Google en de daaropvolgende paniek op een fundamenteel probleem. Want, los van dit specifieke geval, is het een symptoom van onze grote afhankelijkheid van een klein aantal grote spelers op internet, ook al bekend als AGFA: Apple, Google, Facebook, Amazon.

 

Het bleek dat nagenoeg alle alternatieve RSS-diensten die niet alleen op je computer thuis, maar daarnaast ook via een webbrowser en een mobiele App te gebruiken zijn, als basis Google Reader gebruiken. Als Google binnenkort definitief de stekker uit Reader trekt, zijn deze programma’s dus niet meer te gebruiken.

 

Pech voor mensen, die dit nodig hebben, zou je kunnen zeggen. En misschien stom van die andere aanbieders dat ze op Google hebben vertrouwd in plaats van zelf iets op te zetten.

 

Maar zo eenvoudig is het niet. We zien het probleem namelijk ook terug in ons dagelijks leven. Apple-gebruikers kunnen er niet omheen gebruik te maken van iTunes. En ook al vinden we het preutse Apple-kuisheidsbeleid belachelijk en zijn we het niet eens met Apple dat kranten ongeschikt zijn voor kinderen, we maken er toch gebruik van. Hetzelfde geldt voor Facebook. Logisch: Er zijn weinig echte alternatieven, tenzij je “helemaal niet gebruiken” als alternatief beschouwt. Maar waar is de grens, tot welk punt willen we onze vrijheid laten inperken door instanties die daar welbeschouwd geen enkele legitimatie toe hebben?

 

Op de website van de wekelijks verschijnende Duitse kwaliteitskrant Die Zeit betoogt Kai Biermann dat het einde van Google Reader een teken is van de toenemende afkeer van open standaarden. Weliswaar is het gebruik van een open standaard als het feedprotocol RSS niet afhankelijk van Google Reader, maar als de grootste speler op dit gebied ermee stopt, dan heeft dit wel een zekere betekenis – vooral als je bedenkt dat Google enkele dagen later ook de RSS-plugins in haar browser Chrome zomaar heeft gedeactiveerd. Het nieuws, betoogt Biermann, zal in de toekomst in toenemende mate via commerciële, proprietaire platforms verspreid worden. Met minder controle voor gebruikers en meer afhankelijkheid van slechts een handjevol grote spelers. Het probleem met zo'n situatie werd onlangs weer eens pijnlijk duidelijk: Facebook  verwijderde de link naar het coververhaal van een gerenommeerd tijdschrift omdat het volgens de richtlijnen van het Amerikaanse bedrijf te veel bloot bevatte. Hoeveel macht zijn we bereid Facebook en Apple te geven over vrije en publieke informatiestromen?

 

Nu besef ik natuurlijk dat trends moeilijk te keren zijn en dat het, zodra een speler groot genoeg is, nagenoeg onmogelijk is om in je eentje voor een andere aanbieder te kiezen. Diaspora is een aardig sociaal netwerk zonder centrale controle-instantie, maar als al je vrienden op Facebook zitten, neem je toch maar genoegen met de dubieuze en weinig transparante filtermechanismen van Facebook. Maar het lijkt me de moeite waard om er eens over na te denken hoe we ervoor kunnen zorgen dat open standaarden ook in de toekomst van belang blijven, en vooral ook hoe we kunnen voorkomen dat er een monocultuur ontstaat waarin een klein aantal spelers de dienst uit maakt. Eén ding is zeker: als er copyright op het http-protocol had gezeten en we Apple, Microsoft en Facebook de fundamenten van het wereldwijde web hadden laten leggen, dan hadden we nooit dat geweldige internet gehad zoals we dat nu – nog – kennen.

 

 

Damian Trilling is docent politieke communicatie en journalistiek. Hij maakte niet alleen gebruik van Google Reader om vaktijdschriften en blogs bij te houden, maar ook om materiaal van nieuwssites voor inhoudsanalyses te verzamelen.