Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Mannen vs. vrouwen: het gevecht om het plezier van de kijker

Jolyn Waij over haar Afstudeerproject

De hoofdpersonages in een televisieserie zijn steeds minder vaker de typische helden zoals wij gewend zijn. Het nieuwe type personage bevecht niet het kwaad om de wereld van de ondergang te redden. Nee, steeds vaker is het een personage met twee gezichten: een ‘slechterik’ met zo nu een dan een zachtaardige kant die tevoorschijn komt.

Een goed voorbeeld van een televisieserie die veel gebruik maakt van dit soort personages is Game of Thrones. Deze televisieserie zit boordevol personages met dubbele agenda’s. Neem nou Jamie Lannister die Brienne of Tarth helpt om niet gedood te worden door een beer, maar vervolgens wel zijn eigen zus verkracht. Een ander voorbeeld is Margaery Tyrell die graag het volk helpt, maar dit uiteindelijk doet om meer macht te krijgen. En zelfs de schattige Aria Stark is veranderd in een bloeddorstige moordenaar. Afgelopen seizoen genoten er wekelijks 23 miljoen mensen van dit spektakel. Maar hoe kan het eigenlijk dat we met plezier kijken naar personages die zich niet altijd moreel gedragen?

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat we afstand nemen van onze eigen morele normen wanneer we geconfronteerd worden met immoreel gedrag van personages. We zetten als het ware onze eigen morele normen aan de kant om zo het immorele gedrag te kunnen ‘goedkeuren’. Hiermee voorkomen we dat we ongemakkelijke, tegenstijdige en negatieve gevoelens ervaren tijdens het kijken naar de televisieserie en behouden we ons kijkplezier. Echter, uit recent onderzoek blijkt dat het wel uitmaakt of het immorele gedrag door een mannelijk of vrouwelijk personage wordt uitgevoerd.


 
Onderzoek naar Game of Thrones personages

In het betreffende onderzoek is er gekeken of de sekse van een televisieserie personage een rol speelt bij het goedkeuren van het immorele gedrag. Voor dit onderzoek was er een enquête opgesteld aan de hand van de televisieserie Game of Thrones. Er werden verschillende vragen gesteld over de televisieserie in het algemeen, maar ook over één vrouwelijk en één mannelijk personage uit de televisieserie, respectievelijk Cersei en Jamie Lannister. De enquête was in totaal door 402 mensen van achttien jaar en ouder ingevuld. Deze mensen hadden allemaal weleens naar Game of Thrones gekeken. Het grootste gedeelte had zelfs alle afleveringen van Game of Thrones gezien. De enquête stond online in een periode tussen seizoen zes en seizoen zeven van Game of Thrones.

Goede mannen en slechte vrouwen

De conclusie van het onderzoek was helder. Wanneer Jamie Lannister zich immoreel gedraagt, kunnen we onze eigen normen gemakkelijker aan de kant zetten dan wanneer het immorele gedrag door Cersei Lannister wordt uitgevoerd. Er zou dus geconcludeerd kunnen worden dat we immoreel gedrag van mannen eerder accepteren dan immoreel gedrag van vrouwen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat we meer gewend zijn aan immoreel gedrag van mannen dan aan immoreel gedrag van vrouwen. Van oudsher waren het mannen die het gevecht aan gingen. Vrouwen bleven thuis en zorgden voor de kinderen. Ook de media maakten hier gretig gebruik van. Het waren voornamelijk mannen in de rol van de ‘bad guy’. Vrouwen speelden daarentegen hulpeloze wezens die gered moesten worden van het kwaad. Het is pas sinds de laatste paar jaar dat de media vaker vrouwelijke moreel ambigue personages gebruikt.

Maar, zoals met veel onderzoeken moet ook bij deze conclusie een kanttekening geplaatst worden. Voor dit onderzoek is er maar één vrouwelijk en één mannelijk personage gebruikt. Hierdoor kan niet met zekerheid worden gesteld dat de uitkomsten voor alle mannelijke en vrouwelijke personages gelden. Het kan goed zijn dat er specifieke factoren van Jamie Lannister en Cersei Lannister voor het gemeten verschil hebben gezorgd. Hoe het ook zij, het gedrag van Cersei Lannister vinden we niet acceptabel. Maar soms is een ‘love to hate’ personage ook weleens fijn, toch?